18 października – Europejski Dzień przeciwko Handlowi Ludźmi
Człowiek nie jest towarem. Handel ludźmi to przestępstwo, które może dotknąć każdego. 18 października obchodzony jest Europejski Dzień przeciwko Handlowi Ludźmi. Jest to okazja do zwrócenia uwagi na problem współczesnego niewolnictwa oraz przypomnienia, jak rozpoznawać sytuacje, w których człowiek może być wykorzystywany. Handel ludźmi jest poważnym przestępstwem i rażącym naruszeniem podstawowych praw człowieka. Ofiarą może zostać każdy – niezależnie od wieku, płci, obywatelstwa czy sytuacji życiowej. Do wykorzystania może dojść zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Handel ludźmi polega na werbowaniu, transporcie, przekazywaniu, przechowywaniu lub przyjmowaniu osoby w celu jej wykorzystania. Sprawcy mogą posługiwać się m.in. przemocą, groźbą, podstępem, wprowadzeniem w błąd, wykorzystaniem trudnego położenia lub zależności, a także innymi formami przymusu. Ważne jest, że ofiara nie zawsze zdaje sobie sprawę, że znalazła się w sytuacji wykorzystania. Sprawcy często najpierw wzbudzają zaufanie, oferują atrakcyjną pracę, pomoc finansową, mieszkanie lub obiecują lepsze życie, a następnie stopniowo ograniczają możliwość swobodnego decydowania o sobie.
W jakich formach może występować handel ludźmi?
Handel ludźmi może przybierać różne formy. Do najczęstszych należą:
- praca przymusowa i wyzysk pracowniczy – zmuszanie do pracy, niewypłacanie wynagrodzenia, odbieranie dokumentów, stosowanie gróźb lub przemocy;
- wykorzystanie seksualne – zmuszanie do prostytucji lub innych czynności o charakterze seksualnym;
- zmuszanie do żebractwa;
- zmuszanie do popełniania przestępstw, np. kradzieży lub wyłudzania świadczeń;
- przymusowe małżeństwa;
- handel organami;
- inne formy wykorzystania człowieka, w tym wykorzystywanie jego trudnego położenia lub zależności.
Szczególną ostrożność należy zachować przy podejmowaniu pracy, zwłaszcza za granicą. Niepokój powinny wzbudzić sytuacje, gdy po przyjeździe pracodawca lub inna osoba:
- zabiera paszport albo dowód osobisty,
- ogranicza możliwość swobodnego poruszania się,
- kontroluje kontakty z rodziną i znajomymi,
- stosuje przemoc lub groźby,
- zmusza do pracy ponad ustalone warunki,
- nie wypłaca wynagrodzenia lub potrąca z niego nieuzgodnione kwoty,
- szantażuje rzekomym długiem,
- zmusza do pracy bez umowy,
- zapewnia zakwaterowanie w poniżających lub niebezpiecznych warunkach.
Przed wyjazdem do pracy: sprawdź pracodawcę i ofertę pracy. Nie ufaj wyłącznie informacjom zamieszczonym w mediach społecznościowych lub przekazanym przez pośrednika.
Podpisz umowę przed wyjazdem. Przeczytaj ją dokładnie i upewnij się, że rozumiesz jej warunki. Zostaw rodzinie lub zaufanej osobie informacje o wyjeździe – adres miejsca pobytu, dane pracodawcy, numer telefonu oraz kopię umowy i dokumentów. Nie oddawaj nikomu swojego dokumentu tożsamości, chyba że jest to konieczne w konkretnej, legalnej procedurze i masz możliwość jego odzyskania. Ustal z bliskimi sposób kontaktu i poinformuj ich, jeśli coś wzbudzi Twój niepokój.
Jeżeli planujesz wyjazd za granicę w celach zarobkowych, możesz również skorzystać z poradnictwa Krajowego Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnego dla Ofiar Handlu Ludźmi.
Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli Ty lub ktoś w Twoim otoczeniu może być ofiarą handlu ludźmi – nie pozostawaj obojętny. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia: zadzwoń pod numer 112.
Możesz również zgłosić sprawę w najbliższej jednostce Policji.
- Policja – Centralny Zespół do Walki z Handlem Ludźmi
- Telefon: +48 664 974 934
- E-mail: handelludzmibsk@policja.gov.pl
Za pośrednictwem tych danych można przekazać informacje dotyczące podejrzenia handlu ludźmi oraz uzyskać poradę lub wsparcie. (Gov.pl)
- Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi
- Całodobowy telefon: +48 22 628 01 20
- Telefon: +48 22 628 99 99
- E-mail: kcik@strada.org.pl
KCIK zapewnia m.in. konsultacje, pomoc psychologiczną i prawną, pomoc medyczną, bezpieczne miejsce pobytu, podstawowe potrzeby bytowe oraz pomoc tłumacza. Z pomocy mogą korzystać zarówno ofiary, jak i osoby zagrożone handlem ludźmi, ich bliscy oraz osoby, które podejrzewają, że ktoś może być wykorzystywany.
Pamiętaj: handel ludźmi może dotknąć każdego. Nie musisz radzić sobie sam. Jeżeli podejrzewasz, że Ty lub inna osoba może być wykorzystywana.
REAGUJ – ZGŁOŚ – SZUKAJ POMOCY.
Jeden telefon może uratować czyjeś zdrowie, wolność, a nawet życie.
